Schuren is een feest

‘Ga jij vanavond mee naar paardrijden pap?’ De standaardvraag op vrijdagochtend tijdens het ontbijt. Als deze vraag uitblijft dan moet haar moeder mee. Vaak omdat er dan iets is om te bespreken. Een moment samen tijdens de rit van zo’n 20 minuten naar de manege. Hoewel 15-jarige meiden veel hebben te bespreken met moeders mag ik gelukkig vaak mee.

Waarom is ook duidelijk. We delen de voorkeur voor een soort meligheid die over kan gaan tot zwarte humor die op veel onbegrip kan rekenen bij de overige gezinsleden. In het bijzonder bij mijn vrouw. Het schuurt regelmatig aan de keukentafel. Daar is de liefde voor de Formule 1 bij gekomen sinds ze dikke verkering heeft. We hebben, naast de humor, er een gedeelde passie bij zeg maar. Maar er is nog een reden dat ik mee mag naar paardrijden.

Er is nog iets dat ons steeds meer verbindt: De muziek. De auto is nog niet gestart of de voorbereidde afspeellijst wordt opgezet. En, eerlijk is eerlijk, met betere muziek dan in haar vrijgezelle periode. De schoonzoon in spé heeft overduidelijk een goede invloed op mijn dochter. Pink Floyd, Dire Straits, The Eagles, Red Hot Chilli Peppers etc. etc.

Ja, inderdaad, ik schreef ‘betere muziek…’, en, ‘de schoonzoon in spé heeft een goede invloed…’ Dit zegt iets over mijn normen, lees het als een waarschuwing. In mijn pubertijd weigerde in naar de voorgebakken allemans-vriendenmuziek van bijvoorbeeld girl, en boybands te luisteren. Te glad. Te geproduceerd. Te bedacht. Confectie. Te lief. Het schuurde niet. Alsof je aardappelpuree eet. Na een scheet en een boer ben je vergeten dat je iets at.

Op zoek naar mijn muzikaal DNA ging ik tijdschriften als ‘MusicMaker en OOR’ lezen. Tijdschriften over echte muziek met recensies geschreven door echte muzikanten. Zo ontwikkelde ik een brede smaak van rock, pop, grunge tot de jazz. Steevast vond ik er bij de eerste keer afspelen niets aan. Ik moest moeite doen om de teksten te begrijpen en om het muzikale vakmanschap te ontdekken. Het schuurde overduidelijk en zette het brein aan. Na enkele keren geluisterd te hebben gingen de Cd’s erin als zoete koek. Het smaakte naar meer.  

Klassiek wil er bij mij nog steeds niet in. Het schuurt niet: Het irriteert! Dit moet te maken hebben met een stuk brein in m’n hoofd dat nog onvoldoende is ontwikkeld. Zo nu en dan probeer ik weer eens een stukje. Zonder succes. Alle stukken die ook maar een millimeter complexer zijn dan de gekarameliseerde hutspot van André Rieu leiden tot wreed verzet in m’n brein. Het irriteert en zet aan tot agressie. Wat anderen met punk hebben zeg maar.

Schuurde het maar dan wist ik dat ik op korte termijn weer een genre aan m’n afspeellijst toe kon voegen.

In NRC vandaag twee stukken over ‘schuren’. Floor Rusman gebruikt het woord frictie in de plaats van schuren. Ze schrijft: ‘Dat frictie ook waardevol kan zijn, erkennen we grappig genoeg wel als het gaat om kunst. Goede kunst moet ‘schuren’, onvoorspelbaar zijn, ons uit ons dagelijks stramien halen. We wantrouwen kunst die te soepel naar binnen glijdt. Ik word wel eens gepest omdat ik van Dire Straits houd – te makkelijk, aldus de fijnproevers.’

Je snapt dat ik een sprongetje maakte toen ik deze alinea vanochtend tijdens het zaterdagontbijt las. Overigens vind ik de Dire Straits ook een geweldige band.

In dezelfde krant een interview met topjournalist Simon Kuper. Simon vindt dat gesprekken ergens over moeten gaan. Dat je de diepte in moet gaan met elkaar. Dat je van elkaar kunt leren door een ongemakkelijk gesprek te voeren. Het mag schuren.

Hij schrijft: ‘Een grote kick kan ik krijgen van een onvoorspelbaar gesprek, waarin je nieuwe dingen uit jezelf en de ander naar boven haalt. Dat kan zelfs ontroerend zijn. Dat je volkomen opgaat in een onderwerp met zijn tweetjes. Gewoon geïnteresseerd doorvragen levert de mooiste gesprekken op.’ – ‘Mensen die zichzelf als ontspannen beschouwen, vinden mij misschien stressvol en irritant als gesprekspartner. Maar voor mij is mijn manier plezieriger. Een voorspelbaar gesprek dat nergens over gaat ontspant mij niet, want ik ga me dan ergeren. We zijn allemaal stervende en ik heb geen tijd voor deze onzin.’ – ‘Als jonge twintiger, toen ik ging afstuderen, kwam het besef: Afgestudeerd? Maar ik weet nog steeds bijna niks. Toen sprak ik een oudere man en die zei me dat je gewoon je hele leven moet blijven doorleren, nieuwe talen leren en nieuwe projecten beginnen.

Ooit, in het begin van ons huwelijk, viel ik in slaap tijdens een gesprek met mensen die bij ons op bezoek waren. Hoe ik ook luisterde ik kreeg geen klik met de interesses van deze mensen. Het gesprek ging eigenlijk alleen over bloemetjes en bijtjes – aardappelpuree dus. Mijn vrouw kan er nog nijdig om worden en krijgt acuut het schaamrood op de kaken als we het er weer eens over hebben.

De hersenen van mijn vrouw zijn overduidelijk eerder en beter ontwikkeld dan die van mij. Ik blijf leren…. Mijn brein heeft vele onontgonnen uithoeken die om schuring vragen. Naast het niet kunnen pruimen van klassieke muziek durf ik er nog wel één te verklappen. Ik zou graag een keer als Sigrid Kaag op de tafels dansen tijdens een schuurfeest ergens op het Nedersaksisch Platteland. Het lijkt me bevrijdend om het brein eens een tijdje uit te zetten en mezelf te laven met bier, confectie, vet en veel eten en toegankelijke muziek.

Het lijkt niet voor mij weggelegd. Het moet ergens over gaan. Het moet schuren. Dan ga je leren. Maak het jezelf niet te makkelijk. Of zoals een oud collega ooit tegen me zei na een gesprek: ‘Wat heb ik je veel verteld. Nu weet je dingen van mij die bijna niemand weet. Wat heb ik allemaal verteld?’ Het was na een goed gesprek waarin ze zich erg kwetsbaar opstelde. Ik kreeg haar ware gezicht te zien. Er zat veel meer in deze competitief ingestelde ambitieuze vrouw dan ik ooit had gedacht. Door schuring meer glans.

En die bestuurder van een maatschappelijke organisatie die onlangs na een telefoongesprek zei: ‘Nu heb ik je wel heel veel verteld. Nu weet je alles.’ Het klonk als een verwijt aan zichzelf. Hij had in alle vertrouwen de -nog geheime- strategische plannen van z’n organisatie met me gedeeld. Het was de brug naar een betere samenwerking tussen onze organisaties. Schuren kan verbinden!

Kortom. Je bent gewaarschuwd. Als toekomstige partner van mijn drie dochters, als collega, vriend of toevallige gesprekspartner. Kom niet aan met confectiemuziek, aardappelpuree of roddelpraat. Kom met schuurpapier. Niet om elkaar te beschadigen. Wel om de dunne, zichtbare, vernislaag weg te halen zodat we elkaar beter leren kennen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s